Calendário naturalista de Junho
Junho é inverno de neblina. Chove pouco, mas a névoa molha a mata todos os dias, e é essa água fina que segura tudo. No frio os pássaros andam juntos, em bando misto, e quem acha um acha o resto.
Insetos
Em junho é provável ver a falsa-erato, a asa-de-mapa e a borboleta-do-maracujá. A falsa-erato copia o desenho de outra borboleta que tem gosto ruim, e assim atravessa a mata sem ser bicada. A prepona voa alto e rápido, e desce quando acha fruta apodrecendo no chão.
Plantas
A jabuticaba floresce direto no tronco, coberta de flor branca da raiz até os galhos. A canjerana e a juçara estão com fruto, e o ingá abre aquelas flores de fio branco, que parecem pincel.
Aves
No frio o bando misto se forma: tiê-preto, tiê-galo, sanhaço e saí-verde andam juntos pela mata, cada um comendo uma coisa, e um vigiando para todos. Quem acha um acha o resto.
Fungos
Junho é mês de neblina, e a neblina molha a mata sem chover. Na madeira caída perto das cachoeiras é onde mais se encontra cogumelo. O irpex cresce em prateleira no tronco e tem dentes finos embaixo, em vez de lâminas.
Aracnídeos
A aranha-de-prata faz um zigue-zague branco no meio da teia. A phiale é saltadora: não faz teia para caçar, enxerga bem e pula em cima da presa, mas antes de pular prende um fio de segurança atrás de si.
Répteis
No frio o réptil se mexe menos, porque depende do sol para esquentar o corpo. No mar a tartaruga-verde continua, e ela é a única tartaruga marinha que come alga quando adulta.
Mamíferos
O sagui-da-serra-escuro vive só na mata alta daqui e de mais lugar nenhum no mundo, e está sumindo. Anda em grupo pequeno pelo dossel e rói a casca da árvore para beber a goma que escorre.
_orquideas
A baunilha floresce no frio. A flor dela abre por poucas horas e, se ninguém polinizar naquele intervalo, ela cai sem virar fava.
_frutas
O inverno é a época mais magra do ano na mata. Restam a figueira, a canjerana, o ingá e a juçara, e é por isso que a figueira importa tanto: ela é a que não falha. A jabuticaba começa a florescer no tronco, coberta de branco da raiz até os galhos.
por_do_sol
Em junho o inverno chega e as cores esfriam: azul profundo, lilás e um dourado suave. Nos dias de maresia forte aparecem nuances de pink.
_cores
Em junho, no inverno, quem colore a serra são árvores sem folha: o mulungu levanta espigões cor de coral perto da água, e o embiruçu segue com as escovas brancas.
Registrado em junho
- Acauã (Herpetotheres cachinnans)
- Acrogonia
- Adelpha
- Aechmea wittmackiana
- Agyrta dux
- Akodon
- Amarelinha (Eurema nise)
- Amphilophium bauhinioides
- Anu-preto (Crotophaga ani)
- Aranha-de-prata (Argiope argentata)
- Arapaçu-liso (Dendrocincla turdina)
- Archaeoprepona
- Arnica-do-mato (Nematanthus fissus)
- Asa-de-mapa (Hypanartia bella)
- Asa-de-vidro (Pseudoscada erruca)
- Bactridinae
- Baiano (Sporophila nigricollis)
- Bandeira-azulada (Catonephele numilia)
- Battus polydamas
- Baunilha (Vanilla arcuata)
- Beija-flor-cinza (Eupetomena cirrochloris)
- Beija-flor-de-banda-branca (Chrysuronia versicolor)
- Beija-flor-roxo (Chlorestes cyanus)
- Beija-flor-tesoura (Eupetomena macroura)
- Beija-flores (Trochilidae)
- Besouro-joia-esculturado (Marmarina insculpta)
- Biguá (Nannopterum brasilianum)
- Blewit sórdido (Collybia sordida)
- Borboleta-Asas-de-Punhal (Marpesia petreus)
- Borboleta-coruja (Caligo brasiliensis)
- Borboleta-de-asa-de-vidro (Pteronymia euritea)
- Borboleta-estaladeira (Hamadryas feronia)
- Borboleta-folha (Zaretis strigosus)
- Borboleta-Olho-de-Pavão-Diurno (Junonia evarete)
- Borboleta-paixão (Dione vanillae)
- Borboletas e traças (Lepidoptera)
- Borboletas-oitenta-e-oito (Diaethria)
- Branca-mimética (Archonias brassolis)
- Bromélia-ponta-preta (Vriesea philippocoburgi)
- Calyptoproctus
- Canário-da-terra-verdadeiro (Sicalis flaveola)
- Canjerana (Cabralea canjerana)
- Capitão-de-saíra (Attila rufus)
- Carcará (Caracara plancus)
- Carollia
- Carrapateiro (Daptrius chimachima)
- Catirumbava (Orthogonys chloricterus)
- Cauré (Falco rufigularis)
- Chocão-carijó (Hypoedaleus guttatus)
- Cigarrinha (Erythrogonia hertha)
- Cogumelo-de-coco (Oudemansiella cubensis)
- Cogumelo-fedorento-colunar (Clathrus columnatus)
- Coleirinho (Sporophila caerulescens)
- Coliadinae
- Coruja-buraqueira (Athene cunicularia)
- Cropia
- Dahlstedtia pinnata
- Diabrotica
- Dicotiledóneas (Magnoliopsida)
- Dirphiopsis multicolor
- Enyo cavifer
- Erynnini
- Esfinge verde (Xylophanes chiron)
- Esfinge-de-Duponchel (Cocytius duponchel)
- Euglyphis
- Euselasia thucydides
- Falsa-erato (Eresia lansdorfi)
- Favolus
- Feigeria
- Ferro-velho (Euphonia pectoralis)
- Flor-da-lua (Ipomoea alba)
- Formiga-dourada (Camponotus sericeiventris)
- Formiga-feiticeira (Hoplomutilla spinosa)
- Garça-azul (Egretta caerulea)
- Garça-branca-grande (Ardea alba)
- Garça-moura (Ardea cocoi)
- Garibaldi (Chrysomus ruficapillus)
- Gavião-carijó (Rupornis magnirostris)
- Gavião-miudinho (Microspizias superciliosus)
- Gavião-pato (Spizaetus melanoleucus)
- Gavião-pernilongo (Geranospiza caerulescens)
- Gibão-de-couro (Hirundinea ferruginea)
- Guaxe (Cacicus haemorrhous)
- Gymnopilus cyanopalmicola
- Helicônio-de-numata (Heliconius numata)
- Hemiceras
- Hespéria-branca-nervurada (Heliopetes arsalte)
- Hesperiini
- Historis odius
- Hygrocybe
- Irmã-de-faixa-lisa (Adelpha cytherea)
- Irpex
- Irré (Myiarchus swainsoni)
- Ischnura
- Jequitibá-rosa (Cariniana legalis)
- Juquirioba (Solanum alternatopinnatum)
- Lavadeira-mascarada (Fluvicola nengeta)
- Lecteria bicornuta
- Leucula
- Macrocneme
- Maria-boba (Heliconius ethilla)
- Marimbondo-carijó (Polistes versicolor)
- Mariposa-esfinge (Xylophanes anubus)
- Mariposa-esfinge-daphne (Adhemarius daphne)
- Mariposa-Ornatrix (Utetheisa ornatrix)
- Mariquita (Setophaga pitiayumi)
- Marujo-fantasma (Dynamine athemon)
- Megasoma
- Metálica-de-cauda-longa (Rhetus arcius)
- Monarca (Danaus erippus)
- Oitenta-e-oito-de-Godart (Catagramma pygas)
- Pachomius
- Papagaio-moleiro (Amazona farinosa)
- Paragonia cruraria
- Pardal (Passer domesticus)
- Pareuptychia summandosa
- Periquito-rico (Brotogeris tirica)
- Phaleria
- Phiale gratiosa
- Pica-pau-anão-barrado (Picumnus cirratus)
- Pica-pau-branco (Melanerpes candidus)
- Pica-pau-bufador (Piculus flavigula)
- Platynota
- Pombo-doméstico (Columba livia domestica)
- Prepona-de-um-ponto (Archaeoprepona demophon)
- Rabo-branco-rubro (Phaethornis ruber)
- Rendeira (Manacus manacus)
- Rhinocricidae
- Sabiá (Mimosa caesalpiniifolia)
- Sabiá-barranco (Turdus leucomelas)
- Sabiá-una (Turdus flavipes)
- Sagui-da-serra-escuro (Callithrix aurita)
- Saí-andorinha (Tersina viridis)
- Saí-verde (Chlorophanes spiza)
- Saíra-amarela (Stilpnia cayana)
- Saíra-militar (Tangara cyanocephala)
- Saíra-sapucaia (Stilpnia peruviana)
- Saíra-sete-cores (Tangara seledon)
- Saltador-penachudo (Polyctor polyctor)
- Sanhaço-cinzento (Thraupis sayaca)
- Sanhaço-de-encontro-azul (Thraupis cyanoptera)
- Sanhaçu-de-encontro-amarelo (Thraupis ornata)
- Sátiro-branco (Pareuptychia ocirrhoe)
- Schizura
- Schonnherria
- Serra-pau (Taeniotes amazonum)
- Siratro (Macroptilium atropurpureum)
- Socó-dorminhoco (Nycticorax nycticorax)
- Socozinho (Butorides striata)
- Spicauda simplicius
- Spodoptera
- Suiriri (Tyrannus melancholicus)
- Surucuá-de-barriga-amarela (Trogon viridis)
- Synechanthus fibrosus
- Tapicuru (Phimosus infuscatus)
- Tartaruga-verde (Chelonia mydas)
- Taygetis
- Teque-teque (Todirostrum poliocephalum)
- Tiê-galo (Loriotus cristatus)
- Tiê-preto (Tachyphonus coronatus)
- Tuim (Forpus xanthopterygius)
- Urtiga-brava (Urera baccifera)
- Urubu-de-cabeça-vermelha (Cathartes aura)