Calendário naturalista de Julho
Julho é o mês mais seco e mais frio. A mata parece parada, mas não está: é perto do córrego e da cachoeira, onde a umidade nunca sai, que se encontra quase tudo o que ainda se mexe.
Insetos
Em julho é provável ver a falsa-erato, a asa-de-mapa e a borboleta-fantasma-amarela. A asa-de-mapa tem o desenho da asa parecido com linha de mapa velho. A borboleta-azul aparece nos dias de sol e some quando fecha o tempo.
Plantas
Em julho é provável ver o embiruçu florido: ele perde a folha toda e fica só com as flores brancas de fios compridos, que abrem de noite para os morcegos. O algodoeiro-da-praia abre flor amarela de manhã e ela vira vermelha antes de cair, no mesmo dia.
Aves
O bando misto continua junto no frio. O saí-verde procura flor, o pixoxó fica no capim e o sabiá-coleira canta cedo, quando ainda está escuro.
Fungos
No inverno seco o cogumelo rareia, e é perto da cachoeira e do córrego, onde a umidade não sai, que ainda se encontra. Ali cresce fungo de leque duro na madeira e líquen alaranjado na casca das árvores.
Aracnídeos
A caranguejeira passa o dia na toca e sai de noite. Ela não corre atrás da presa: espera na entrada e sente pelo chão a vibração de quem passa. Os pelos das costas dela coçam a pele de quem tenta pegar.
Anfíbios
As pererecas atravessam o inverno paradas na folha, mais quietas do que no calor. Perto de córrego e cachoeira é onde ficam, porque a pele delas precisa de água o tempo todo.
Répteis
O calango toma sol na pedra e mergulha na fresta assim que a sombra chega. No inverno ele passa mais tempo no sol do que no resto do ano, porque precisa esquentar para conseguir caçar.
Mamíferos
Em julho é provável ver o boto-cinza. Ele é caseiro: escolhe um pedaço de mar e passa a vida voltando às mesmas baías e enseadas, e o nosso mar é um desses lugares. É um golfinho pequeno, de costas cinza-escuras e barriga clara, que prefere água rasa.
Peixes
A tainha desce a costa em cardume grande no inverno, e é possível ver a mancha escura dela na água a partir da pedra.
_orquideas
No inverno as orquídeas descansam, e é quando dá para ver bem a raiz delas, branca e grossa, enrolada na casca da árvore. É essa raiz que bebe a chuva e segura a planta no lugar.
_frutas
Sobra pouca fruta no inverno, e quem segura os bichos é a figueira, que não para o ano inteiro. O ripsális floresce pendurado no galho: ele é um cacto que mora na mata úmida, e não no deserto como a maioria da família.
Cnidários
A anêmona-das-bermudas é vermelha e fica no costão, e quando a maré baixa ela recolhe os braços e vira uma bola brilhante grudada na rocha, para não secar.
Equinodermos
A pinaúna é o ouriço-preto que cava a própria cova na pedra, girando os espinhos até abrir um buraco do tamanho dele. Fica ali a vida inteira e sai só para raspar alga em volta.
por_do_sol
Em julho o céu do pôr do sol é o mais limpo do ano, com tons frios e suaves atrás da serra. À noite, o centro da Via Láctea passa bem acima de Maresias.
_cores
Em julho o inverno pinta em pontos: o coral do mulungu, o vermelho intenso da paineira-vermelha sem folhas, o branco do embiruçu e, na mata alagada, a flor branca da caixeta, que acende quando o sol atravessa a copa.
Crustáceos
Em julho é provável ver o aratu-vermelho, que não cava toca: quando o perigo aperta, ele se enfia no buraco que outro caranguejo cavou na lama, e pode se dar a esse luxo porque é rápido demais. No costão, o caranguejo das fendas sabe o endereço da própria fenda e dispara direto para ela, sem pensar no caminho.
Registrado em julho
- Actinote (Actinote pellenea)
- Actinotes (Actinote)
- Adelpha
- Algodoeiro-da-praia (Hibiscus tiliaceus)
- Alma-de-gato (Piaya cayana)
- Amarelinha (Eurema nise)
- Andorinha-serradora (Stelgidopteryx ruficollis)
- Anêmona-das-Bermudas (Actinia bermudensis)
- Anêmona-do-sargaço (Anemonia sargassensis)
- Aranha-espinho (Gasteracantha cancriformis)
- Asa-de-vidro (Ithomia drymo)
- Atobá-pardo (Sula leucogaster)
- Balança-rabo-de-bico-torto (Glaucis hirsutus)
- Beija-flor-cinza (Eupetomena cirrochloris)
- Beija-flor-de-fronte-violeta (Thalurania glaucopis)
- Beija-flor-do-mato (Ramphodon naevius)
- Bentevizinho-de-penacho-vermelho (Myiozetetes similis)
- Besouro (Homalinotus deplanatus)
- Bico-chato-de-orelha-preta (Tolmomyias sulphurescens)
- Biguá (Nannopterum brasilianum)
- Bombacoideae
- Borboleta-amarela (Phoebis argante)
- Borboleta-Asas-de-Punhal (Marpesia petreus)
- Borboleta-azulzinha-do-trevo (Hemiargus hanno)
- Borboleta-da-couve (Ascia monuste)
- Borboleta-de-vidro-scada (Scada karschina)
- Borboleta-esmeralda (Philaethria wernickei)
- Borboleta-flambeau (Dryas iulia)
- Borboleta-oitenta-e-oito (Diaethria clymena)
- Borboleta-pavão-escarlate (Anartia amathea)
- Borboleta-vidro-de-dero (Dircenna dero)
- Borboletas-azuis (Morpho)
- Branca-mimética (Archonias brassolis)
- Burnsius
- Caboclinhos e Papa-capins (Sporophila)
- Calango (Tropidurus torquatus)
- Capitão-do-mato (Morpho helenor)
- Capororoca (Myrsine umbellata)
- Caranguejeira (Tekoapora wacketi)
- Cauda-longa-de-cauda-branca (Cecropterus doryssus)
- Caulerpa
- Caviria
- Cerambycini
- Chionomesa
- Chorozinho-de-Asa-Vermelha (Herpsilochmus rufimarginatus)
- Chupim (Molothrus bonariensis)
- Codonanthe devosiana
- Coenogonium
- Cogumelos Lamelados (Agaricales)
- Coleirinho (Sporophila caerulescens)
- Coliadinae
- Coruja-buraqueira (Athene cunicularia)
- Cuernavaca
- Curicaca (Theristicus caudatus)
- Cymatoderma dendriticum
- Dilobura
- Embiruçu (Pseudobombax grandiflorum)
- Ennominae
- Erythrodiplax avittata
- Espadarte-de-asas-vítreas (Xenophanes tryxus)
- Eudaminae
- Eunica volumna
- Euptychiina
- Falsa ninfídia (Synargis calyce)
- Falsa-erato (Eresia lansdorfi)
- Filipe (Myiophobus fasciatus)
- Fragata-comum (Fregata magnificens)
- Frango-d'água-comum (Gallinula galeata)
- Garça-azul (Egretta caerulea)
- Garça-moura (Ardea cocoi)
- Garrinchão-de-bico-grande (Cantorchilus longirostris)
- Gaturamo-verdadeiro (Euphonia violacea)
- Gavião-caboclo (Buteogallus meridionalis)
- Glyptolenus
- Guabiroba (Campomanesia xanthocarpa)
- Hedone catilina
- Helias phalaenoides
- Hetaerina
- Historis odius
- Hyalurga fenestrata
- Hydrophilus
- Hylesia nanus
- Hypomecis
- Ithomia
- Lagarta-das-Folhas (Protambulyx strigilis)
- Lampyrinae
- Leucanopsis
- Lophocampa
- Maitaca-verde (Pionus maximiliani)
- Malvana serrulata
- Mapa-laranja (Hypanartia lethe)
- Maria-boba (Heliconius ethilla)
- Marias-Cavaleiras e Afins (Myiarchus)
- Mariposa-esfinge (Isognathus australis)
- Mariposa-espanhola (Xanthopastis timais)
- Mariposa-noturna (Erebidae) (Ptichodis basilans)
- Mariposa-preta-de-faixa-branca (Melanchroia aterea)
- Mariposa-tigre (Cresera annulata)
- Mariquita (Setophaga pitiayumi)
- Martim-pescador-grande (Megaceryle torquata)
- Melões (Cucurbitaceae)
- Meroncidius
- Monarca (Danaus erippus)
- Mosca-taquinídea (Oxyptera brasiliensis)
- Mugil
- Noctuoidea
- Ormosias (Ormosia)
- Palpada
- Papagaio-moleiro (Amazona farinosa)
- Pareuptychia
- Paromenia
- Pato-do-mato (Cairina moschata)
- Perereca-do-litoral (Ololygon littoralis)
- Periplacis felsina
- Periquito-rico (Brotogeris tirica)
- Phaeochlaena lampra
- Phaleria testacea
- Phragmatopoma
- Pica-pau-anão-de-coleira (Picumnus temminckii)
- Pica-pau-do-campo (Colaptes campestris)
- Pinaúna (Echinometra lucunter)
- Pinguim-de-magalhães (Spheniscus magellanicus)
- Plantas (Plantae)
- Pomba-de-bando (Zenaida auriculata)
- Prepona-de-um-ponto (Archaeoprepona demophon)
- Pygirhynchini
- Rabo-longo-marrom (Spicauda procne)
- Rainha-mimética (Lycorea halia)
- Risadinha (Camptostoma obsoletum)
- Sabiá-do-campo (Mimus saturninus)
- Sabiá-poca (Turdus amaurochalinus)
- Saí-andorinha (Tersina viridis)
- Saí-verde (Chlorophanes spiza)
- Saíra-lagarta (Tangara desmaresti)
- Sanhaço-cinzento (Thraupis sayaca)
- Sanhaço-do-coqueiro (Thraupis palmarum)
- Savacu-de-coroa (Nyctanassa violacea)
- Spartocera
- Suiriri-cavaleiro (Machetornis rixosa)
- Surucuá-de-barriga-amarela (Trogon viridis)
- Thaumasia
- Tico-tico (Zonotrichia capensis)
- Tiê-galo (Loriotus cristatus)
- Tiê-preto (Tachyphonus coronatus)
- Tiê-sangue (Ramphocelus bresilius)
- Tiriba-de-testa-vermelha (Pyrrhura frontalis)
- Tiziu (Volatinia jacarina)
- Topetinho-verde (Lophornis chalybeus)
- Trochilini
- Tucano-de-bico-verde (Ramphastos dicolorus)
- Tucano-toco (Ramphastos toco)